​Son günlerde ulusal basında ve sosyal medyada, dijital oyunlar ve oyun platformlarına yönelik hazırlıkları süren bir yasa taslağına ilişkin çok sayıda haber ve yorum yer almaktadır. Bu haberler üzerinden oyuncularımızda ve kamuoyunda oluşan kaygılar üzerine, Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği (TOGED) olarak sürece dair bildiklerimizi, yaptığımız görüşmeleri ve değerlendirmelerimizi kamuoyuyla paylaşmayı gerekli gördük.​

​

Öncelikle altını çizmek isteriz ki söz konusu düzenleme yeni ortaya çıkmış bir konu değildir. Dijital oyunlara yönelik bir yasal çerçeve oluşturulması yaklaşık on yıldır gündemde olan, uzun süredir farklı kamu kurumları nezdinde tartışılan bir konudur. Özellikle son iki yılda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın da talepleriyle birlikte bu alanda bir yasa taslağı hazırlanması yoğun biçimde konuşulmakta, derneğimiz de bu süreçte ilgili kurumlarla temaslarını sürdürmektedir.

​

Son aylarda konuyla ilgili haberlerin artması üzerine, hem konunun muhatabı olan kamu kurumlarıyla hem de Türkiye’de oyunların dağıtımını yapan platformlarla görüşmelerimizi sıklaştırmış bulunuyorduk. Ancak yasa taslağı henüz hazırlanıp kamuoyuyla paylaşılacak olgunluğa erişmediği için, somut bir metin üzerinden değerlendirme yapmak ve açıklama yapmak mümkün değildi.

​

Geçtiğimiz hafta itibari ile yasa taslağının genel çerçevesinin şekillenmeye başlamasıyla birlikte, taslağın uygulayıcısı olacak Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu ve bağlı olduğu Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile resmi görüşme girişimlerimizi başlattık ve 3 Şubat Salı günü için randevumuzu aldık. Ne var ki bu görüşme gerçekleşmeden önce, bizim dahi henüz görmediğimiz taslağın bazı bölümlerinin basına yansıması sonucunda kamuoyunda ve oyuncu topluluklarında ciddi bir tepki oluştu.

​

Konunun yetkilileri ile etraflıca görüşüp, aklımızdaki tüm soruları sorma şansı bulduğumuz ve oyuncularımızın doğru bilgilendirmesini önemsediğimiz için bu açıklamayı yapmayı uygun gördük.

​

Çıkan Haberlere Dair Değerlendirmemiz

Oyuncularımızdan ve kamuoyundan, şu ana kadar yayınlanan haberler ve bu haberler üzerinden yapılan spekülasyonlara ihtiyatla yaklaşmalarını rica ediyoruz. Henüz kesinleşmemiş, kamuoyuyla paylaşılmaya hazır olmayan bir taslağın parçalar üzerinden değerlendirilmesi, doğal olarak yanlış anlamalara yol açmaktadır.

​

Yaptığımız görüşmelerde, yasa taslağı final hale geldiğinde kamuoyuyla paylaşılacağı bilgisi tarafımıza iletilmiştir. Ayrıca çıkacak yasanın yalnızca çok sınırlı bir bölümünün dijital oyunlarla ilgili olacağını ve bizim bu oyun dışındaki alanlar konusunda bir bilgi sahibi olmadığımızı ifade etmek isteriz.

​

Bu nedenle, taslağın bir bütün olarak son haline gelmesini beklemeden veya tam olarak içeriğini anlamadan yapılan paylaşımlarda ciddi bilgi hataları olabileceğini unutmamalıyız. Biz de dernek olarak bugüne kadar konu hakkında yorum yapmak konusunda bu sebeple aceleci davranmadık.

​

Bununla birlikte, Ulaştırma ve Altyapı Bakan Yardımcısı Sayın Dr. Ömer Fatih Sayan ve BTK Başkan Yardımcısı Sayın Dr. Abdulkerim Gün ile yaptığımız uzun görüşme sonucu edindiğimiz bilgileri paylaşmak istiyoruz. Bu görüşmede taslak metinde oyunla ilgili yer alan maddeler tarafımıza paylaşılmış, bu maddelere ilişkin görüş ve teknik değerlendirmelerimiz ilgili kurumlara iletilmiştir.​

Mevcut Durum ve Yeni Yasanın Farkı

Bugün itibarıyla Türkiye’de internet üzerinden dağıtılan dijital oyunlara yönelik özel bir regülasyon bulunmamaktadır. Bu eksiklik sebebiyle dijital oyunlar, doğrudan oyunlara özgü olmayan ve çok daha genel hükümler içeren 5651 sayılı yasa kapsamında değerlendirilmektedir.

​

Bu durum, herhangi bir savcılık talebiyle bir oyun veya platformun tek bir karar ile kapatılabilmesine olanak tanımaktadır. Yani oyuncularımız “Yeni yasa ile dilenen oyun kapatılabilecek” gibi bir endişe taşısa da aslında halihazırdaki durum budur. Geçmişte Discord ve Roblox örneklerinde de gördüğümüz gibi, kamuoyu bu yaptırımlara BTK tarafından karar verildiğini düşünse de, aslında süreç savcılık kararlarıyla işletilmektedir. Mevcut sistemde, bir platform uygunsuzlukları giderse dahi otomatik olarak yeniden erişime açılamamakta, aynı savcılığın yeniden karar alması gerekmektedir. Bu da sektör açısından ciddi bir belirsizlik ve risk yaratmaktadır.

​

Hazırlanan yeni yasanın bizim için faydası, oyunlara özel bir düzenleme getirmesi ve oyunların 5651 kapsamında keyfi biçimde kapatılmasının önüne geçecek olmasıdır.

​Yeni Düzenlemede Öngörülen Süreç

Mevcut taslakta gördüğümüz kadarıyla, eğer bu yapı korunursa, platformlara yönelik yaptırımlar ani ve tek seferlik kapatmalar şeklinde değil; uyarı, idari ceza, sınırlı bant daraltması ve ancak uzun bir süreç sonunda ciddi kısıtlamalar şeklinde kademeli olarak uygulanacaktır.

​

Bu yapı, aylar sürebilecek bir süreç içerisinde platformlara sorunları düzeltme, gerekli önlemleri alma ve yetkililerle iletişim kurabilecekleri bir süre tanımaktadır. Bu yaklaşım, mevcut tek seferlik kapatma pratiğine kıyasla hem sektör hem de oyuncular için çok daha yönetilebilir bir sistemdir.

​

Bu nedenle, oyun platformlarının aniden kapatılacağı veya keyfi biçimde erişimlerinin kısıtlanacağı yönünde bir endişemiz olmaması gerektiğini düşünüyoruz.

​Aciliyet Algısı ve Takvim

Kamuoyunda bu düzenlemenin çok kısa sürede yürürlüğe gireceği ve oyun platformlarına hemen ağır yaptırımlar uygulanacağı yönünde bir algı oluştu. Halbuki bu yasa yürürlüğe girdikten sonra bile aylara, belki de yıllara yayılacak bir süreç.

​

Söz konusu metin halen taslak aşamasında ve Kamu kurumları, sektör temsilcileri ve ilgili taraflarla görüşmeler devam ediyor. Yasa çıktığında da, öncelikle uygulamaya yönelik detayları belirleyecek bir yönetmeliğin hazırlanması gerekecektir ve aklımızdaki bir çok soru da bu noktada daha net çözüm kazanacak. Bu yönetmeliğin de sektörün katılımı ile hazırlanacağını duymuş olmaktan mutluluk duyuyoruz. Ayrıca kullanıcı sayısı düşük veya dönemsel olan yayıncı yazılımlarının (launcher) bu yasa kapsamına girmeyeceği değerlendirilmektedir. 

​

Dolayısıyla kısa vadede, bu yasa üzerinden herhangi bir platforma yönelik doğrudan bir yaptırım uygulanması mümkün değildir. Yasa yürürlüğe girdikten sonra ise, uyumluluk sağlayan platformların yeniden açılmasının da önü açılacaktır. Bu kapsamda Roblox’un yeniden erişime açılmasının önündeki temel engelin de kalkacağı değerlendirilmektedir.

​

Yasa Maddelerine İlişkin Teknik Değerlendirmelerimiz

Taslakta oyun sektörü açısından yönetilemeyecek veya sektörün altından kalkamayacağı genel riskler görmüyoruz. Üç ana başlıktan ikisi olan yaş derecelendirmesi ve ebeveyn denetimi, sektörün halihazırda uzun süredir uyguladığı konulardır.

​

Derneğimizin de uzun yıllardır savunduğu üzere, PEGI gibi uluslararası sistemler ya da Apple gibi platformların kendi derecelendirme sistemleri yeterli ve işler durumdadır. Kaldı ki yakın geçmişte kendi derecelendirme sistemini hayata geçirmeye çalışan ülkeler, bu konuda ne kadar kaynak harcasalar da başarılı olamamışlardır.

​

Teknik risk gördüğümüz konulardan biri, yaş derecelendirmesi olmayan oyunların platformdan kaldırılma talebidir. Mevcut sektörel uygulamada, yaş derecelendirmesi olmayan oyunlar otomatik olarak 18+ kabul edilmekte ve çocuklara sunulmamaktadır. Bunun yeterli bir önlem olduğu ve yasa kapsamında da bu şekilde değerlendirilmesi gerektiği yetkililerimize iletilmiştir.

​

Ebeveyn denetimi konusunda ise platformların sunduğu araçların hali hazırda yeterli olduğu görülmektedir. Ancak çocukların kaç saat oynayabileceğine dair kontrollerin yazılım seviyesinde zorunlu tutulmasının teknik ve pratik sorunlar yaratabileceği, korsan kullanım ve denetimlerin kolay aşılması gibi yan etkiler doğurabileceği değerlendirilmiştir. Bu tür kontrollerin cihaz seviyesinde yapılmasının daha sağlıklı olduğu görüşümüz ilgili kurumlara aktarılmıştır.

​

Türkiye’de Temsilci Bulundurma Konusu

Taslağın son başlığı, platformların Türkiye’de bir temsilci bulundurmasına yönelik. Burada yaklaşım platformları Türkiye’de ofis açtırmak veya ek vergiler getirmek değil ve buna yol açacak maddeler bulunmuyor. Hedefledikleri hukuki ve idari konularda kamu karşısında bir muhatap bulunabilmesi.

​

Bugün bir kullanıcı, bir oyun platformuyla yaşadığı sorunu kullanıcı destek mekanizmaları üzerinden çözemezse veya siber suçlara ait soruşturmalarda muhatap bulunamazsa süreç savcılığa taşınabilmekte ve bu da ani kapatma riskini doğurmaktadır. Bir temsilci atanması; tüketici hakları, finansal uyuşmazlıklar ve dijital suçlarla mücadele açısından önemli bir kolaylık sağlayacaktır.

​

Burada talep edilen, yalnızca bir kişi veya şirketin temsilci olarak atanmasıdır. Bu yükümlülüğün Türkiye’den elde ettikleri gelirlerle kıyaslayınca, platformlar için ciddi bir mali yük oluşturmayacağı açıktır.

​

Sonuç ve Çağrımız

Türkiye Oyun Geliştiricileri Derneği olarak, bu düzenlemenin gündeme geleceğini öngörerek uzun süredir platformlarla temas halindeyiz. Pek çok platform hazırlıklarını sürdürmekte. Görüşmelerimizde ilettiğimiz teknik geri bildirimlerin, Bakanlığımız ve BTK tarafından yapıcı ve olumlu karşılanmasından memnuniyet duyuyoruz.

​

Her iki tarafta da gerekli düzenlemeler yapılırsa, platformların mevcut işleyişlerini değiştirmelerine gerek kalmayacak, oyuncular açısından da pratikte bir değişiklik yaşanmayacaktır. Kamuoyuna yansıyan; yerli derecelendirme sistemi, ek vergiler, keyfi kapatmalar gibi iddialar, bizim gördüğümüz taslakta yer almamaktadır.

​

Biz bugüne dek kendi öz denetim ve regülasyon mekanizmalarımızın çok disiplinli ve güçlü olması sebebiyle, oyun sektörüne yönelik bir yasal düzenlemeye ihtiyaç duyulmadığını savunduk. Ancak gelinen noktada oyun sektörünün bir yasal düzenlemeye tabi olmamasını talep etmenin beyhude olduğu ve sektörün de yasal bir düzenlemenin korumasına ihtiyaç duyduğu açıktır.

Sürecin devamında da, yasa ve yönetmelik dilinde sektörün teknik gerçekleriyle uyuşmayan ifadelerden kaynaklanabilecek risklerin önüne geçmek için çalışmayı sürdüreceğiz. Bu süreç boyunca sizlerle gelişmeleri ve detayları paylaşmaya devam edeceğiz, güvenilir ve spekülasyon içermeyen açıklamalar için bizi sosyal medya kanallarımızdan takip edebilirsiniz.

​

Son olarak, son günlerde tepkilerini saygı çerçevesinde dile getiren, oyunlara ve Türkiye’deki oyun geliştirme sektörüne sahip çıkan tüm oyuncularımıza teşekkür ederiz. Oyuncuların bu süreci sahiplenmesi, Türkiye’de oyun geliştirme ekosisteminin geleceği adına son derece kıymetlidir.

​

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.